2009-11-06  Senacki projekt ustawy o systemie oświaty...

    Sprawozdanie Komisji Edukacji, Nauki i Młodzieży oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej o senackim projekcie ustawy zmieniającej ustawę o systemie oświaty oraz ustawę o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz o zmianie niektórych innych ustaw (druki nr 2210 i 2432).

Wystąpienie w dniu 5 listopada 2009r.

Poseł Lech Sprawka:
Panie Marszałku! Pani Minister! Wysoka Izbo! W zasadzie, jeśli chodzi o wyrażenie stanowiska naszego klubu odnośnie do nowelizacji ustawy, to nie ma problemu. Klub Prawa i Sprawiedliwości popiera tę nowelizację w całej rozciągłości. Praca nad nią, zarówno w podkomisji, jak i w komisji, była o tyle łatwa, że mieliśmy, praktycznie rzecz biorąc, gotowe założenie przygotowane przez Trybunał Konstytucyjny, należało tylko przełożyć je na odpowiednie zapisy w nowelizacji.
Stąd też ciekawsze jest uzmysłowienie sobie - znalazło to zresztą swoje odzwierciedlenie w dyskusji zarówno na posiedzeniu podkomisji, jak i komisji - dlaczego Rada Gminy Nieporęt złożyła ten wniosek do Trybunału Konstytucyjnego. Gdyby oceniać wysokość bezwzględną tych środków we wzajemnych rozliczeniach, podejrzewam, że nie byłyby to jakieś gigantyczne kwoty. Są one jednak bardzo poważne dla tych gmin, które są biedne.
Należałoby zastanowić się nad następującymi rzeczami. W 2004 r. wprowadzono obowiązkową zerówkę, która jest elementem systemu wychowania przedszkolnego. W tym roku, 2009, wprowadziliśmy prawo 5-latka do edukacji przedszkolnej, co w wielu przypadkach oznacza obowiązek zabezpieczenia wychowania przedszkolnego przez gminę dla całej populacji. Od 2011 r. problem ten zaowocuje objęciem obowiązkowym wychowaniem przedszkolnym wszystkich 5-latków.
Pragnę zwrócić uwagę, że zmiany te nigdy nie miały odzwierciedlenia w zmianie dochodów jednostek samorządu terytorialnego. Nie powodowało to zmian w ustawie o dochodach j.s.t. Mam więc pytanie: Czy przynajmniej w zakresie obowiązkowego wychowania przedszkolnego zadanie to nie powinno być w niedalekiej przyszłości włączone do części oświatowej subwencji ogólnej poprzez dokonanie pewnych przesunięć dochodów j.s.t. w stronę tej części oświatowej subwencji?
Przez podstawę programową wychowanie przedszkolne jest integralnie związane z systemem szkolnictwa, co prawda ona nie rodzi większych skutków finansowych, ale drugi element, który integruje, to Karta Nauczyciela zarówno w zakresie awansu zawodowego, jak i wynagrodzeń. Proszę zwrócić uwagę, że nawet projekt budżetu na 2010 r. nie pokazuje nam, jakie są skutki wzrostu wynagrodzeń dla nauczycieli wynikających z Karty Nauczyciela, jeśli chodzi o zadania własne gminy w zakresie prowadzenia przedszkoli. Objęcie ich jednym sposobem finansowania stwarzałoby szansę na oszacowanie tych skutków i odpowiednie zwiększenie dochodów jednostek samorządu w postaci części oświatowej subwencji pokrywającej rzeczywiste skutki, tym bardziej że w 2009 r. i w 2010 r. będziemy mieli do czynienia ze spadkiem dochodów j.s.t., a nie ze wzrostem. Tak więc wydatki wzrastają, a dochody maleją.
Ustawa o finansach publicznych, która będzie obowiązywać od 1 stycznia, w art. 50 zobowiąże autora projektu ustawy nie tylko do oceny skutków regulacji finansowych, ale również do znalezienia źródeł finansowania. Myślę, że warto byłoby już teraz podjąć dyskusję na ten temat.
Ostatni element, na który chciałbym zwrócić uwagę, to kwestia poziomu dotacji dla przedszkoli niepublicznych w odróżnieniu od szkolnictwa. Proszę zwrócić uwagę, że tu mamy poziom dotacji na poziomie 75% wydatków bieżących. W szkolnictwie jest to na poziomie, który wynika z subwencji, co w praktyce w wielu przypadkach równa się wydatkom bieżącym. Stąd pytanie: Czy nie ma nierównoprawności, jeśli chodzi o podmioty prowadzące przedszkola niepubliczne w stosunku do podmiotów prowadzących np. niepubliczną szkołę? Czy lada moment nie spotkamy się z zarzutem, może z wnioskiem do Trybunału Konstytucyjnego, szczególnie w zakresie obowiązkowego wychowania przedszkolnego, bo są przedszkola niepubliczne, które to zadanie realizują?
Dlatego też, popierając zapisy tej nowelizacji, równocześnie zwracamy się z prośbą o podjęcie w najbliższym czasie dyskusji na temat tych dwóch problemów, które zgłosiłem. Dziękuję bardzo.

wstecz